?— Вікторыя Аляксандраўна, першы ўзровень абароны – гэта сям'я. Якія ўмовы тут важныя?

— Сям'я – гэта падмурак. Дзіця капіруе паводзіны дарослых, таму дома павінны быць створаны ўмовы для здаровага ладу жыцця, а бацькі абавязаны быць прыкладам. Таты і мамы, якія не ўжываюць алкаголь, для дзяцей – лепшы арыенцір. Недастаткова проста сказаць «гэта шкодна», трэба сваім прыкладам паказваць, што адпачываць і спраўляцца са стрэсам можна без спіртнога.

?— Вялікую частку часу падлеткі праводзяць у школе. Як павінна будавацца праца там?

— У школе фарміруецца стаўленне да аднагодкаў і дарослых, таму ва ўстановах адукацыі неабходна ствараць асяроддзе, якое заахвочвае заняткі спортам, фізічнымі практыкаваннямі. Настаўнікі павінны валодаць высокімі якасцямі і самі быць годным прыкладам. Паралельна важна рэгулярна праводзіць прафілактычныя мерапрыемствы, якія наглядна паказваюць на разбуральнае ўздзеянне алкаголю на малады арганізм.

?— Якія прычыны штурхаюць сучасных падлеткаў да алкаголю?

— Яны комплексныя. На першым месцы — узаемаадносіны ў сям'і. Падлетак бярэцца за спіртное, калі дома пануюць негатыўныя адносіны, гвалт, неразуменне або празмерная гіперопека з боку бацькоў. Часта дзеці спрабуюць алкаголь у сем'ях, дзе прынята са спіртным адзначаць святы, сустракаць гасцей або расслабляцца па выхадных.
Другая прычына — уплыў асяроддзя. У пераходным узросце падлеткам крытычна важныя адносіны з сябрамі. Яны могуць ужываць алкаголь за кампанію, каб не адставаць ад п'ючых аднагодкаў, быць больш камунікабельнымі, смелей, не баяцца ацэнкі сваіх меркаванняў, адчуваць сябе прывабнымі, адцягнуцца ад складанай рэчаіснасці.

?— Да якіх наступстваў прыводзіць алкаголь у падлеткавым узросце?

— Рэгулярнае ўжыванне спіртнога падлеткамі значна небяспечней, чым алкагалізм дарослых. Бо ў гэты час у дзіцяці адбываецца актыўны рост усіх сістэм і органаў. Алкаголь атручвае ўвесь арганізм, як следства — збой у працы страўнікава-кішачнага тракту, пашкоджваецца печань (аж да гепатыту і цырозу), парушаецца праца падстраўнікавай залозы, сардэчна-сасудзістай сістэмы, нырак і лёгкіх, зніжаецца імунная абарона.
Пакутуе і псіхіка. З'яўляюцца эмацыйныя парушэнні, грубасць, бестурботнасць, адсутнічае кантроль за паводзінамі. Самае страшнае, што выпіўка па выхадных з сябрамі пачынае лічыцца нормай, прымае рэгулярны характар, і алкаголь незаўважна становіцца галоўным сэнсам жыцця.

?— Ёсць стэрэатып, што гэта бяда толькі нядобранадзейных сем'яў. Ці так гэта?

— Не, гэта небяспечнае зман. Часта алкаголікамі становяцца дзеці і з дабрабытных сем'яў, дзе бацькі цалкам забяспечваюць іх матэрыяльна. Але дарослыя часам занятыя і не сочаць за развіццём дзіцяці, не ведаюць яго атачэння. Лічаць, што галоўнае – гэта даць яму здаровае харчаванне, добры адзенне і кішэнныя грошы. Калі падлетак пачынае паводзіць сябе дзёрзка, апраўдваюць гэта «пераходным узростам» і вырашаюць спрэчкі падарункамі або грашыма, нават не падазраваючы, што самі працягваюць спансіраваць дзіцячы алкагалізм.

?— Як заўважыць бяду і што рабіць, калі дзіця прыйшло дадому п'яным?

— Зверніце ўвагу на рэзкія змены ў паводзінах: грубасць, агрэсію, замкнёнасць, скрытнасць, зніжэнне паспяховасці. Трывожныя сігналы — калі ў доме прападаюць грошы, дзіця прыходзіць позна і з пахам алкаголю. Калі яно прыйшло п'яным, размову адкладзіце да раніцы: у стане ап'янэння падлетак не стане слухаць довады. Раніцай высветліце прычыны, па якіх яно паспрабавала алкаголь, і знайдзіце спосаб дасягнуць тых жа мэтаў, але без спіртнога. Навучыце сына ці дачку адстойваць сваё меркаванне і казаць «не», гэта дапаможа заваяваць аўтарытэт сярод аднагодкаў без выпіўкі.

?— Як уберагчы дзіця ад алкагалізму?

— Падлетак павінен адчуваць сябе камфортна ў сям'і, ведаць, што яго разумеюць, і ўспрымаць бацькоў як мудрых настаўнікаў. Праяўляйце павагу да сваіх дзяцей, не маніпулюйце вопытам і ўзростам, знайдзіце агульнае захапленне, каб з задавальненнем праводзіць вольны час. Дапамажыце ім стаць асобай. Будзьце аўтарытэтныя, а для гэтага паводзьце сябе годна ў любых сітуацыях.

?— Куды звяртацца па дапамогу, калі здарылася бяда?

— Калі дзіця сур'ёзна цікавіцца спіртным, трэба звярнуцца да спецыялістаў. Дапамога аказваецца абсалютна ананімна. «Тэлефон даверу» Бешанковіцкай ЦРБ: 8 (02131) 6-50-35 (у працоўныя дні). Экстраная псіхалагічная дапамога Віцебскай вобласці: 8 (0212) 61-60-60 (кругласутачна). Рэспубліканскі «тэлефон даверу» для дзяцей і падлеткаў: 8 (017) 263-03-03 (кругласутачна). Таксама ў Віцебскім абласным клінічным цэнтры псіхіятрыі і наркалогіі па тэлефоне 8 (0212) 61-60-60 аказваецца бясплатная псіхалагічная кансультатыўная дапамога сваякам людзей, якія пакутуюць ад залежнасці.

!Памятайце, што абараніць дзяцей мы зможам толькі разам.

"Зара"