Каранавірус: як абараніць сябе і сваіх блізкіх? Як справіцца са стрэсам падчас успышкі COVID-19? Рэкамендацыі пажылым людзям у сувязі з распаўсюджваннем новага каранавіруса
Каранавірусы — вялікае сямейства вірусаў, якія выклікаюць развіццё захворванняў, пры якіх назіраецца паражэнне дыхальнай сістэмы, радзей — сістэмы стрававання.
Новы каранавірус (COVID-19) быў выяўлены ў снежні 2019 года ва Ухані, Кітай.
Распаўсюджванне каранавіруснай інфекцыі закранула ўвесь свет. У Беларусі праводзіцца маштабная праца па стрымліванні распаўсюджвання захворвання. У бальніцах праводзіцца паспяховае лячэнне выяўленых пацыентаў. Санітарна-эпідэміялагічная служба выяўляе кантакты «першага і другога ўзроўню». Медыкі гатовыя да аказання дапамогі тым, хто ў ёй мае патрэбу.
Шляхі распаўсюджвання каранавіруса
- паветрана-кропельны (пры чханні і кашлі)
- кантактны (калі хтосьці дакранаецца да любой забруджанай паверхні, напрыклад, дзвярной ручкі, людзі заражаюцца, калі яны дакранаюцца забруджанымі рукамі рота, носа ці вачэй)
Час ад пранікнення віруса ў арганізм да з'яўлення прыкмет захворвання складае ад 2 да 14 дзён.
Хто знаходзіцца ў групе рызыкі
Людзі ўсіх узростаў рызыкуюць заразіцца вірусам (па дадзеных з Уханя, ад 15 да 88 гадоў). У зоне высокай рызыкі — людзі пажылога ўзросту (старэйшыя за 60), а таксама людзі з аслабленай імуннай сістэмай або хранічнымі захворваннямі. Яны асабліва схільныя да развіцця найбольш цяжкіх форм COVID-19.
Якія сімптомы
- павышэнне тэмпературы цела;
- кашаль і/або боль у горле;
- адчуванне стомленасці;
- затрудненае дыханне.
Сімптомы шмат у чым падобныя са шматлікімі рэспіраторнымі захворваннямі, часта імітуюць звычайную прастуду, могуць быць падобныя на грып.
Калі ў вас ёсць аналагічныя сімптомы, падумайце пра наступнае:
- Ці наведвалі вы ў апошнія два тыдні зоны павышанай рызыкі (краіны, дзе зафіксавана мноства выпадкаў каранавіруснай інфекцыі)?
- Ці былі вы ў кантакце з кімсьці, хто наведваў у апошнія два тыдні зоны павышанай рызыкі (краіны, дзе зафіксавана мноства выпадкаў каранавіруснай інфекцыі)?
Калі ваш адказ «так» – да сімптомаў варта аднесціся максімальна ўважліва і выклікаць урача на дом або звярнуцца ў службу хуткай медыцынскай дапамогі.
Як абараніць сябе
1) Трымайце ў чысціні рукі і паверхні
Мыйце рукі вадой з мылам не менш за 20 секунд перад падрыхтоўкай ежы, перад ежай, пасля смаркання, кашлю і чхання, пасля выкарыстання туалета, пасля наведвання грамадскіх месцаў, да, падчас і пасля догляду за хворым чалавекам.
Калі паблізу няма вады і мыла, выкарыстоўвайце дэзінфікуючы сродак для рук.
Рэгулярна ачышчайце і дэзінфікуйце паверхні і прылады, якія часта выкарыстоўваюцца і да якіх Вы і іншыя дакранаецеся (выключальнікі, дзвярныя ручкі і поручні, клавіятура кампутара, экран смартфона).
2) Выконвайце дыстанцыю
Старайцеся пазбягаць месцаў масавага збору людзей, адкладзіце наведванне канцэрта, тэатра і кіно, не наведвайце басейн, трэнажорную залу.
Будзьце асабліва асцярожныя, калі знаходзіцеся ў людных месцах, аэрапортах, грамадскім транспарце. Скароціце дакрананні да паверхняў у такіх месцах і
предметам да мінімуму. Не дакранайцеся да твару.Унікайце прывітальных поціскаў рукі, абдымкаў і пацалункаў у шчаку. Не дзяліцеся ежай, посудам, ручнікамі.
Трымайцеся ад людзей на адлегласці як мінімум 1 метра, наколькі гэта магчыма, асабліва калі у іх кашаль, насмарк і павышаная тэмпература.
3) Не дакранайцеся рукамі да твару, рота і вачэй
Старайцеся не дакранацца да рота, носа ці вачэй немытымі рукамі (звычайна мы неўсвядомлена робім гэта 15 разоў на гадзіну). Бо да гэтага вы маглі дакрануцца да паверхні, на якой знаходзіўся вірус, і занесці яго ў арганізм.
4) Сакрэце правілы гігіены
Пры кашлі і чыханні прыкрывайце рот і нос сурвэткай (заўсёды носіце іх з сабой) або згінам локця. Адразу выкідвайце сурвэтку ў кантэйнер для смецця з вечкам і апрацоўвайце рукі спіртазмяшчальным антысептыкам або мыйце іх вадой з мылам. Гэтыя меры дазволяць абмежаваць распаўсюджванне віруса і яго перадачу іншым людзям.
5) Выкарыстоўвайце маску
Носіце маску, мяняючы яе кожныя 2-3 гадзіны (у выпадку забруджвання — часцей) у наступных выпадках:
- пры з'яўленні ў вас прыкмет ВРВІ;
- пры сыходзе і аказанні дапамогі чалавеку з рэспіраторнай інфекцыяй;
- пры аказанні дапамогі чалавеку пажылога ўзросту.
Пра што важна памятаць пры сімптомах захворвання
- Заставайцеся дома. Пры пагаршэнні самаадчування выклічце ўрача, праінфармуйце яго аб месцах свайго знаходжання за апошнія 2 тыдні, магчымых кантактах. Строга прытрымлівайцеся рэкамендацый урача.
- Мінімізуйце кантакты са здаровымі людзьмі, асабліва з пажылымі і асобамі з