Мільярдныя праекты і амбіцыйныя планы на Блізкім Усходзе і ў Паўночнай Афрыцы. Вынікі тыдня Прэзідэнта
8 снежня 2025
А яшчэ кіраўнік дзяржавы пастаянна патрабуе трымаць тэмп. Гэта датычыцца не толькі членаў дэлегацый, але і тых адказных асоб, якія назіралі за падзеямі, знаходзячыся ў Беларусі. Усё, аб чым дамовіліся, трэба рэалізоўваць хутка і без усялякіх бюракратычных прамаруджванняў. Час такі, калі трэба нават не ісці, а бегчы, як часта кажа Аляксандр Лукашэнка. Менавіта таму ён патрабуе ад усіх максімальна інтэнсіўнай і аператыўнай працы.
Замежныя віншаванні з розных нагод на тыдні былі накіраваны ў Румынію, Лаос, ААЭ, Тайланд, Фінляндыю і Кыргызстан.
Са знамянальнымі датамі Аляксандр Лукашэнка павіншаваў калектывы Беларускага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта і ААТ "Завод "Легмаш".
БРАМА АДКРЫТА. Якія праекты на парадку дня ў супрацоўніцтве з Аманам
За час вялікай замежнай камандзіроўкі Аляксандр Лукашэнка двойчы пабываў у Амане. Спачатку паміж афіцыйнымі візітамі ў М'янму і Алжыр, а пасля рабочая праграма кіраўніка дзяржавы зноў працягнулася ў Амане.
Узаемадзеянне дзвюх краін у апошні час значна актывізавалася, у тым ліку дзякуючы абмену візітамі, які адбыўся раней. Перспектыўныя напрамкі супрацоўніцтва, якія былі вызначаны падчас візіту Аляксандра Лукашэнкі ў Маскат у 2024 годзе, атрымалі развіццё і ляглі ў аснову паўнавартаснай дарожнай карты, падпісанай у Мінску падчас візіту Султана Амана ў кастрычніку 2025 года.
Цяперашні візіт Прэзідэнта Беларусі ў Аман даў магчымасць прадметна абмеркаваць практычныя крокі ў развіццё раней дасягнутых дамоўленасцей і абмеркаваць рэалізацыю новых перспектыўных сумесным праектаў.
Аляксандр Лукашэнка 1 снежня ў Маскаце правёў перамовы з Султанам Амана Хайсамам бен Тарыкам Аль Саідам. Лідары абмеркавалі ход рэалізацыі найважнейшых праектаў, абмяняліся ацэнкамі сітуацыі ў рэгіёне і на міжнароднай арэне. Пры абмеркаванні ходу выканання дарожнай карты супрацоўніцтва акцэнт быў зроблены на канкрэтныя праекты ў сферы харчовай бяспекі і прамысловасці. Адзін з найбуйнейшых інвестпраектаў у двухбаковай парадку дня - будаўніцтва ў Беларусі цэлюлозна-картоннага камбіната. Кошт яго рэалізацыі ацэньваецца больш чым у $1 млрд.
Асобна кіраўнікі дзяржаў спыніліся на развіцці ўзаемадзеяння ў сельскагаспадарчай сферы. У прыватнасці, гаворка ішла аб пастаўках беларускіх прадуктаў харчавання і стварэнні супольных вытворчасцей на тэрыторыі Беларусі.
Абмяркоўваліся таксама магчымасці па сумеснай працы для развіцця ўзаемавыгадных экспартных паставак прадукцыі, у тым ліку на рынкі краін Азіі і Афрыкі. Яшчэ раней была дасягнута дамоўленасць аб фактычным стварэнні ў Амане хаба беларускай прадукцыі, каб, выкарыстоўваючы ўменне аманцаў гандляваць і моцныя сувязі з краінамі рэгіёну, сумесна прасоўваць тавары.
У парадку дня перамоваў таксама было развіццё ўзаемадзеяння ў турыстычнай сферы - яна ўяўляе ўзаемную цікавасць.
У многіх краінах Блізкага Усходу існуе такая традыцыя, што перамовы лідараў краін праходзяць без пратакольных заяў для СМІ. Падрабязна па ўсіх пазначаных пытаннях ужо ў прысутнасці тэлекамер Аляксандр Лукашэнка выказаўся 5 снежня на сустрэчы з прэзідэнтам Аманскага інвестыцыйнага агенцтва Абдэльсаламам Махамедам аль-Муршыдзі.
У ліку ўдзельнікаў сустрэчы таксама былі генеральны дырэктар холдынгу "Аман Фуд Капітал" (даччыная кампанія Аманскага інвестыцыйнага агенцтва, якая займаецца інвестыцыямі ў сельскую гаспадарку і харчаванне) Абдала аль-Рашдзі, а таксама прадстаўнік агенцтва Алі Аль-Фарсі, які курыруе супрацоўніцтва з Беларуссю.
Прэзідэнту паказалі падрабязную прэзентацыю аб ходзе рэалізацыі дарожнай карты супрацоўніцтва Беларусі і Амана з канкрэтыкай па праектах і тэрмінах.
"Мы з вамі вызначылі стратэгію нашага супрацоўніцтва. Вароты адкрыты. Нам трэба, як мы дамовіліся з вамі, паглыбляцца ў гэтых праектах", - заявіў Прэзідэнт.
Аб сумесным інвестыцыйным фондзе
Аляксандр Лукашэнка адзначыў, што бакі дамаўляліся аб стварэнні сумеснай беларуска-аманскай інвестыцыйнай фонду ў Мінску, які будзе фінансаваць праекты на тэрыторыі Беларусі.
Фонд сканцэнтруецца на прапрацоўцы інвестыцыйных праектаў у галіне прамысловасці, фармацэўтыкі, сельскай гаспадаркі і харчавання, а таксама ў іншых сектарах
"Такі флагманскі, як у нас кажуць, якарны праект - гэта будаўніцтва цэлюлозна-картоннага камбіната ў Беларусі. Вопыт і кампетэнцыі ў нас маюцца. Вельмі моцна развітая ў нас дрэваапрацоўчая прамысловасць", - сказаў Прэзідэнт.
Ён выказаў упэўненасць, што з гэтым праектам нейкіх вялікіх праблем не павінна ўзнікнуць. У цяперашні час вядуцца перадз інвестыцыйныя і праектныя работы, пляцоўка вызначана.
Аб хабе ў Амане для гандлю беларускай прадукцыяй
"Вы ўжо, напэўна, пераканаліся ў тым, што мы навучыліся вырабляць у Беларусі практычна ўсё, што трэба ў гэтым рэгіёне - рэгіёне далёкай дугі, як мы яе вызначаем ва ўнешняй палітыцы. Але я шчыра прызнаў, што мы значна горш, чым нашы аманскія калегі, умеем гандляваць. Тым больш у вас велізарныя магчымасці ў гэтым рэгіёне, - сказаў Прэзідэнт. - Асабліва ў рэгіёне Усходняй Афрыкі. Вы якраз маеце вельмі добрыя адносіны з тымі афрыканскімі дзяржавамі, дзе ў нас пазіцыі не так моцныя".
Аляксандр Лукашэнка адзначыў, што ў сувязі з гэтым прынята рашэнне, і аманскі бок аказаў у гэтым падтрымку, па стварэнні на тэрыторыі Амана беларускага хаба - цэнтра перавалкі тавараў. Яны будуць пастаўляцца як у рэгіён Блізкага Усходу, так і шэраг іншых, уключаючы Паўднёва-Усходнюю Азію і М'янму, дзе таксама нядаўна пабываў з афіцыйным візітам Прэзідэнт Беларусі, і заканчваючы краінамі Афрыкі.
"У гэтым напрамку ёсць ужо пэўныя зрухі. І не проста пэўныя, а, напэўна, паўдарогі мы прайшлі. Мы ўжо пастаўляем сюды некаторыя тавары для далейшага рээкспарту на рынкі, якія я толькі што абазначыў", - адзначыў беларускі лідар.
Аб супрацоўніцтве ў АПК і пастаўках харчавання
Аляксандр Лукашэнка звярнуў увагу, што ў бліжэйшы час цікавасць да гэтай тэмы, асабліва ў рэгіёне, дзе знаходзіцца Аман, будзе толькі расці. Прадукты харчавання, упэўнены ён, будуць карыстацца ўсё большым попытам.
"Гэта тое, чым мы можам спакойна гандляваць. І мы ўжо сёння з вамі не проста абменьваемся сельскагаспадарчымі прадуктамі. Гэта значыць, тое, што ёсць у вас і патрэбна нам, - вы нам пастаўляеце; тое, што мы можам, і вам гэта трэба, - мы вам пастаўляем, у прыватнасці, малочныя, мясныя прадукты. Дамовіліся, што, паспрабаваўшы ўсё гэта, вы гатовыя да пашырэння супрацоўніцтва. Таму абмен таварамі ўжо ідзе. Але гэта вельмі сур'ёзная для нас тэма. І мы вам уд"Вы ведаеце, што мы - паўночная краіна. Вельмі шмат беларусаў ездзяць па ўсім свеце ў пошуках лепшага месца адпачынку. Мы вельмі хацелі б, каб мы мелі тут свой беларускі турыстычны кластар недалёка ад аэрапорта, каб нашы людзі маглі дыверсіфікаваць свае турыстычныя паездкі, - сказаў Прэзідэнт. - Я вам вельмі ўдзячны і майму сябру Султану за тое, што вы вылучылі для нас велізарны ўчастак у экзатычным месцы, не характэрным для Амана. Дзе амаль няма пяскоў і гор, але ёсць сапраўдны аазіс, дзе і тэмпература паветра прымальная для нашых людзей. Мы б хацелі там пабудаваць разам з вамі і нашымі інвестарамі, хто будзе ў гэтым зацікаўлены, такі турыстычны хаб, куды паедуць нашы людзі".
Аляксандр Лукашэнка канстатаваў, што бакі ўжо прайшлі пэўны шлях у гэтым напрамку. Нядаўна стартавалі прамыя авіярэйсы з Беларусі ў Аман.
"Мы гатовыя да пашырэння паездак нашых людзей сюды. Не толькі ў Эміраты, іншыя краіны, але і ў Аман. Тут казачная прырода, адкрыты акіян. Я ўпэўнены, што нашы людзі з задавальненнем скарыстаюцца гэтым турыстычным напрамкам", - заявіў кіраўнік дзяржавы.
Аб праекце "на траіх" па вытворчасці складаных угнаенняў
Аляксандр Лукашэнка расказаў, што падчас яго афіцыйных візітаў і перамоваў, у прыватнасці ў Алжыры, адкрыліся многія напрамкі сумеснай працы. Адзін з іх - вытворчасць складаных NPK-угнаенняў. Гэта комплексныя мінеральныя ўгнаенні, якія змяшчаюць тры асноўныя макраэлементы: азот (N), фосфар (P) і калій (K).
"Вельмі ў гэтым зацікаўлены нашы алжырскія сябры. Як вы ведаеце, Алжыр валодае велізарнымі запасамі газу. Гэта азначае, што мы будзем мець магчымасць вырабляць азотныя ўгнаенні. Мы гэта ўмеем рабіць, у нас у Гродне буйны такі камбінат, - адзначыў кіраўнік дзяржавы. - Як мне сказаў Прэзідэнт Алжыра, у бліжэйшы час яны будуць мець магчымасць вырабляць 10,5 млн т фосфатаў. Гэта лінія вытворчасці фосфарных угнаенняў. У нас ёсць адпаведная кампанія, камбінат велізарны, які вырабляе падобныя ўгнаенні. Мы ўмеем гэта рабіць. Акрамя азотных угнаенняў, мы вырабляем фосфарныя ўгнаенні".
Нарэшце, працягнуў Аляксандр Лукашэнка, Беларусь з'яўляецца адным з асноўных вытворцаў калійных угнаенняў.
"У адной грануле змяшаць гэтыя тры віды угнаенняў - гэта тое, што сёння трэба рынку. Мы таксама ўмеем гэта рабіць. Чаму не стварыць прадпрыемства, у якое мы можам разам з вамі і Алжырам, калі гэта будзе ў Алжыры, інвеставаць", - прапанаваў кіраўнік дзяржавы.
Прэзідэнт падкрэсліў, што без забеспячэння ўгнаеннямі ні аб якой харчовай бяспецы ў краінах Афрыкі і Глабальнага Поўдня не можа быць і размовы. "У свеце расце і будзе расці попыт на мінеральныя ўгнаенні. Таму што патрэбна харчовая прадукцыя", - сказаў ён.
АРЫЕНТЫР НА ПАЛМІЛІЯРДА. У чым Лукашэнка бачыць беларускі прагматызм у супрацоўніцтве з Алжырам
Прэзідэнт Беларусі 2-3 снежня ўпершыню ў гісторыі наведаў з афіцыйным візітам Алжыр. Гэтая краіна на далёкай дузе для Беларусі шмат у чым новая і слаба асвоеная ў плане ўсталявання партнёрскіх кантактаў. Тым не менш, працу тут даводзіцца пачынаць не з нуля.
У Алжыры яшчэ з цеплынёй успамінаюць аб супрацоўніцтве з Савецкім Саюзам, калі ў тым ліку і спецыялісты з Беларусі дапамагалі гэтай краіне ў станаўленні пасля вызвалення ад французскага каланіяльнага гнёту. Былі пэўныя кантакты і ў суверэнны перыяд. Таму цяпер і Аляксандр Лукашэнка, і яго алжырскі калега Абдэльмадзід Тэбун сышліся ў меркаванні, што гаворка ідзе аб вывадзе супрацоўніцтва на новы, больш высокі ўзровень.
Двухдзённы візіт кіраўніка беларускай дзяржавы быў насычаны рознымі мерапрыемствамі. У аэрапорце ля трапа кіраўніка дзяржавы сустрэў Старшыня Савета нацыі Алжырскай Народнай Дэмакратычнай Рэспублікі Насеры Азуз.
Адразу па прыбыцці Прэзідэнт правёў сустрэчы са спікерам Нацыянальнай народнай асамблеі Ібрагімам Бугалі і прэм'ер-міністрам Алжыра Сіфі Грыебам.
"Я добра разумею, што такое Алжыр для Афрыкі. Мы супрацоўнічаем з многімі краінамі Афрыканскага кантынента. Таму што за Афрыкай будучыня", - падкрэсліў беларускі лідар.
На другі дзень візіту кіраўнік дзяржавы ўсклаў вянок у мемарыяльным комплексе "Помнік славы і пакутніцтва" і наведаў Нацыянальны музей покутнікаў (музей "Эль-Муджахід").
Нарэшце, галоўны пункт у праграме афіцыйнага візіту - перамовы з Прэзідэнтам Алжыра Абдэльмадзідам Тэбунам. Яны прайшлі ў палацы "Эль-Мурадзія".
Па выніках сустрэчы кіраўнікі дзяржаў падпісалі сумесную заяву аб умацаванні адносін дружбы і партнёрства паміж Беларуссю і Алжырам. У прысутнасці лідараў краін падпісаны шэраг дакументаў, галоўны з якіх - дарожная карта па развіцці супрацоўніцтва паміж Беларуссю і Алжырам на перыяд 2026-2027 гадоў.
Важна адзначыць, што напярэдадні ў Алжыры таксама прайшоў сумесны бізнес-форум, у якім прынялі ўдзел больш за сотню прадстаўнікоў розных прадпрыемстваў і арганізацый, дасягнуты камерцыйныя дамоўленасці.
Аляксандр Лукашэнка ў сваёй заяве па выніках перамоваў паставіў вельмі амбіцыйную мэту ў развіцці супрацоўніцтва з Алжырам на бліжэйшыя год-два: "У мінулым годзе мы напрацавалі $50 млн тавараабароту. Для такога патэнцыялу, якім мы з Алжырам валодаем, гэта смешная лічба. Мы павінны ў бліжэйшыя год-два (з Прэзідэнтам пра гэта дамовіліся) выйсці на тавараабарот хаця б паўмільярда долараў".
"Алжыр - гэта глабальная брама ў Афрыку. У гэтым наш прагматызм. І я свайму сябру і таварышу - Прэзідэнту Алжыра - пра гэта сказаў. Мы пра многае перагаварылі. Закрытых тэм няма абсалютна. Гэта не толькі гуманітарныя пытанні, сельская гаспадарка, але і ваенна-прамысловы комплекс, - падкрэсліў беларускі лідар. - Мы гатовыя дзяліцца з вамі тэхналогіямі. Пад гэтыя тэхналогіі пастаўляць і разам вырабляць адпаведную тэхніку. І навучаць вашых людзей, калі трэба, гэтым тэхналогіям"
Аляксандр Лукашэнка пералічыў цэлы шэраг напрамкаў, дзе ў Беларусі і Алжыра ёсць узаемны інтарэс. Гэта ў тым ліку будаўніцтва супольных прадпрыемстваў па вытворчасці трактароў і аўтамабіляў; рамонт, супрацоўніцтва ў ваенна-прамысловым комплексе; забеспячэнне патрэб Алжыра ў сельгасстэхніцы і перадача сельгастэхналогій; супольная праца ў вырашэнні пытанняў харчовай бяспекі, асабліва ў частцы паставак і вытворчасці малочнай і мясной прадукцыі.
Адзін з найбуйнейшых праектаў Прэзідэнт прапанаваў рэалізаваць супольна з Аманам. Ён датычыцца вытворчасці складаных угнаенняў, улічваючы, што Алжыра ёсць для гэтага неабходная сыравіна. Размова ў першую чаргу аб азотных і фосфарных угнаеннях, а Беларусь, у сваю чаргу, валодае неабходным тэхналагічным вопытам і аднымі з найбуйнейшых у свеце запасамі калійнай руды.
"Што мяне прыемна здзівіла - у Прэзідэнта Алжыра выдатныя адносіны з Султанам