Аб пытаннях выкарыстання піратэхнічных вырабаў
На сённяшні дзень выкарыстанне грамадзянамі ПІБН рэгулюецца:
тэхнічным рэгламентам Мытнага саюза «Аб
бяспецы піратэхнічных вырабаў» (ТР МС 006/2011), прынятым Рашэннем
Камісіі Мытнага саюза 16 жніўня 2011 г. № 770 (далей –
ТР МС 006/2011);
Законам Рэспублікі Беларусь ад 30
снежня 1997 г. № 114-З
«Аб масавых мерапрыемствах у Рэспубліцы Беларусь»
(далей – Закон
аб масавых мерапрыемствах);
Агульнымі патрабаваннямі пажарнай бяспекі да
зместу
і эксплуатацыі капітальных будынкаў (будынкаў, збудаванняў), ізаляваных памяшканняў
і іншых аб'ектаў, якія належаць суб'ектам гаспадарання, зацверджанымі Дэкрэтам
Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 23 лістапада 2017 г. № 7 «Аб развіцці
прадпрымальніцтва» (далей – АПБ);
Правіламі бяспекі пры вырабе і выкарыстанні піратэхнічных вырабаў, зацверджанымі пастановай Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь ад 4 кастрычніка 2004 г.
№ 32 (далей – Правілы).
Фізічным асобам (насельніцтву, грамадзянам) дазваляецца выкарыстанне ПВБН (I-III класаў небяспекі згодна ТР ТС 006/2011). Пры выкарыстанні ПВБН неабходна кіравацца інструкцыяй па ўжыванні на канкрэтнае ПВ і маркіровачнымі пазначэннямі (у выглядзе інфармацыйнага тэксту і маніпуляцыйных знакаў), нанесенымі на ПВ і (або) упакоўку (тару). Пры гэтым ПВ павінны мець дзеючы тэрмін прыдатнасці і сертыфікат адпаведнасці патрабаванням ТР ТС 006/2011. Не дапускаецца прымяненне (выкарыстанне) ПВ не па прызначэнні.
У адпаведнасці з Правіламі да месцаў, забароненых для правядзення феерверкаў, адносяцца:
тэрыторыі, будынкі, збудаванні, збудаванні, якія па сваім тэхнічным стане не забяспечваюць бяспеку грамадзян;
месцы
паля небяспечных і шкодных вытворчасцей і аб'ектаў, а таксама транспартных вузлоў;
масты, пуцеправоды, транспартныя магістралі, паласы адчужэння чыгунак, нафта-, газа- і прадуктаправодаў і ліній высокавольтнай электраперадачы, пажара- і выбуханебяспечных аб'ектаў;
тэрыторыі,
непасрэдна прылеглыя да будынкаў бальніц
і дзіцячых устаноў;
тэрыторыі аб'ектаў, якія маюць важнае маральна-культурнае значэнне, помнікаў гісторыі і культуры, могілак і культавых збудаванняў, запаведнікаў, заказнікаў і нацыянальных паркаў, месцы паломніцтва.
Таксама, згодна з п.21 АТПБ у будынках, збудаваннях і памяшканнях не дапускаецца прымяненне:
піратэхнічных вырабаў;
адкрытага агню (свечкі, факелы і іншыя эфекты з прымяненнем агню):
Даведка: фаеры,
факелы каляровага агню ручнога запуску,а таксама каляровыя дымы і іншыя падобныя ПІ, як правіла, адносяцца
да ПІ Iкласа небяспекі згодна ТР ТС 006/2011, небяспечная зона якіх не перавышае 0,5 м. Небяспечнымі фактарамі пры гэтым у дадзеных
ПІ з'яўляюцца полымя і высокатэмпературная струмень прадуктаў згарання, разбрадваемыя ў межах небяспечнай зоны пажаранебяспечныя элементы (раскаленыя шлакі, іскры), цеплавое (інфрачырвонае) выпраменьванне, спецыфічнае (шкоднае) ўздзеянне прадуктаў згарання на чалавека. Пры выкарыстанні фаераў і ПІ на гледачовых трыбунах (нават пры небяспечнай зоне 0,5 м) нельга цалкам выключыць ўплыў названых шкодных фактараў на чалавека (у тым ліку верагоднасць прычынення шкоды жыццю і здароўю навакольных грамадзян, якія прыйшлі на спартыўнае мерапрыемства).
Пры гэтым варта
адзначыць, што па выніках даследавання УЕФА, праведзенага аб небяспеках прымянення піратэхнікі
на стадыёнах былі зроблены наступныя высновы:
існуе значны рызыка для здароўя і бяспекі пры выкарыстанні піратэхнікі ў непасрэднай блізкасці ад іншых людзей і пры ігнараванні бяспечнай адлегласці, пазначанай на ПІ;
піратэхніка нясезначная рызыка для бяспекі тых, хто
яе выкарыстоўвае, іншых заўзятараў, работнікаў стадыёна, гульцоў
і афіцыйных асоб;
на ўсіх ПІ пазначана бяспечная адлегласць прымянення, а гэтым абмежаванням немагчыма прытрымлівацца на запоўненым заўзятарамі стадыёне;
выкарыстанне на футбольным стадыёне любога ПІ небяспечна.
Сярод выяўленых
рызык для здароўя і бяспекі - апёкі скуры, узгаранне адзення,
выкліканыя агнём пашкоджанні будынкаў
і пажаранебяспечных матэрыялаў, ударнае ўздзеянне выбуху
на людзей і пабудовы, таксічнае ўздзеянне і задымленне, прамое ўдарнае ўздзеянне
на галаву, вочы, зрок і слых, узнікненне панікі.
У сувязі з гэтым напрымяненне заўзятарамі (фанатамі) на стадыёне фаераў і іншых ПІ на міжнародных футбольным матчах пад эгідай ФІФА або УЕФА быў накладзены забарону.
Акрамя таго, у адпаведнасці з артыкулам
12 Закона Рэспублікі Беларусь ад 26 лістапада 1992 г. № 1982-XII «Аб ахове
навакольнага асяроддзя»грамадзяне абавязанывыконваць патрабаванні, устаноўленыя
ў мэтах барацьбы з бытавым шумаму памяшканнях, на вуліцах,
у дварах, на тэрыторыі садаводчых таварыстваў (кааператываў), у месцах
адпачынку і іншых грамадскіх месцах.Згодна з падпунктам 7.10 пункта 7 Правілаў
карыстання жылымі памяшканнямі, утрымання жылых
і дапаможных памяшканняў, зацверджаных пастановай Савета Міністраў
Рэспублікі Беларусь ад 21 мая 2013 г. № 399, з 23 да 7 гадзін не павінны здзяйсняцца дзеянні, якія ствараюць вібрацыю і
шум (у тым ліку з дапамогай піратэхнічных сродкаў).
Даведка: пры выкарыстанні ПІБН грамадзянамі
варта ўлічваць, што дапушчальныя і максімальныя ўзроўні гуку ў жылых
памяшканнях жылога дома павінны адпавядаць патрабаванням санітарных норм
(пункт 37 Санітарных норм, правілаў і гігіенічных нарматываў «Патрабаванні да прылады, абсталявання і
утрымання жылых дамоў», зацверджаных пастановай Міністэрства аховы здароўя
Рэспублікі Беларусь ад 20 жніўня 2015 г. № 95). Пры гэтым дапушчальным узроўнем
шуму з'яўляецца такі ўзровень шуму, які не выклікае ў чалавека значнага
неспакою і істотных змен паказчыкаў функцыянальнага станусистэм
і аналізатараў, адчувальных да шуму (абз. 2 ч. 1 п. 4 Санітарных нормаў, правілаў і гігіенічных нарматываў «Шум на працоўных месцах, у транспартных
сродках, у памяшканнях жылых, грамадскіх будынкаў і на тэрыторыі жылой
забудовы», зацверджаных пастановай Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі
Беларусь
ад 16 лістапада 2011 г. № 115. Паказчыкі узроўняў гуку для тэрыторый
непасрэдна прылеглых да жылых дамоў паказаны ў пункце 9 прыкладання 2 да
гэтых санітарных нормаў).
Выкарыстанне ПІ пры
правядзенні масавых мерапрыемстваў павінна ажыццяўляцца ў адпаведнасці з Законам
аб масавых мерапрыемствах
і магчыма толькі пры наяўнасці адпаведнага рашэння мясцовага выканаўчага і распарадчага
органа, на тэрыторыі якога плануецца правядзенне масавага мерапрыемства з
прымяненнем ПІ.
За парушэнне вышэйпаказаных нарматыўных прававых актаў, інструкцыі па ўжыванні ПІ, вінаватая асоба можа быць прыцягнута
да адказнасці па артыкуле 23.48КоАП «Парушэнне правілаў абыходжання
з агнястрэльнай зброяй, выбуховымі, лёгкаўзгаральнымі, раз'едлівымі рэчывамі або піратэхнічнымі вырабамі».
За парушэнне заканадаўства ў галіне
пажарнай бяспекі пры выкарыстанні ПІБН грамадзяне вінаватыя ў гэтым, таксама могуць
быць прыцягнуты да адказнасці ў адпаведнасці з часткай 1 артыкула 23.56КоАП«Парушэнне заканадаўства аб пажарнай бяспецы».
За парушэнне
правілаў выкарыстання ПІ, што пацягнула
па неасцярожнасці прычыненне цяжкага або менш цяжкага цялеснага пашкоджання альбо шкоды ў буйным памеры, а таксама тое ж дзеянне, што пацягнула па
неасцярожнасці смерць чалавека альбо прычыненне цяжкага цялеснага пашкоджання двум або больш асобам, грамадзяне, вінаватыя
ў гэтым, прыцягваюцца да крымінальнай адказнасці па артыкуле 299 УК «Парушэнне
правілаў абыходжання з агнястрэльнай зброяй, выбуховымі,
Выкарыстанне ПВБН у грамадскіх месцах
города, у тым ліку
у дварах дамоў, можа прывесці да парушэння грамадскага парадку
і спакою грамадзян, што ў адпаведнасці са артыкулам 17.1КААП кваліфікуецца як дробнае хуліганства.
Калі пры выкарыстанні ПВ прычынены цялесныя пашкоджанні або пашкоджана чужое маёмасць, падобныя дзеянні падлягаюць кваліфікацыі па частцы 1 артыкула 339КК «Хуліганства».
Пры гэтым бацькі або асобы, якія іх замяняюць, за невыкананне абавязкаў па выхаванні дзяцей, што пацягнула здзяйсненне непаўналетнім дзеяння, якое змяшчае прыкметы адміністрацыйнага правапарушэння альбо злачынства, але не дасягнуўшым да часу здзяйснення такога дзеяння ўзросту, з якога наступае адміністрацыйная або крымінальная адказнасць за здзейсненае дзеянне, будуць прыцягнуты да адміністрацыйнай адказнасці ўсаартыкулам 9.4 КоАП.
Прыцягненне
фізічных і юрыдычных асоб да адказнасці
за парушэнне грамадскага парадку пры прымяненні ПІ, а таксама ўвядзенне забаронаў
на выкарыстанне ПІ на тэрыторыі пэўнай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай
адзінкі, не ўваходзіць у кампетэнцыю МНС.
У
адпаведнасці з Законам Рэспублікі Беларусь ад 4 студзеня 2010 г.
№ 108-З «Аб мясцовым кіраванні і самакіраванні ў Рэспубліцы Беларусь» і Законам
Рэспублікі Беларусь ад 17 ліпеня 2007 г. № 263-З
«Аб органах унутраных спраў Рэспублікі Беларусь» ахова грамадскага парадку і
забеспячэнне грамадскай бяспекі, а таксама прафілактыка, выяўленне,
спыненне злачынстваў і адміністрацыйных правапарушэнняў адносяцца да
кампетэнцыі выканаўчых
і распарадчых органаў і органаў унутраных спраў.
Згодна са артыкулам 3.30. ПІКоАП пратаколы
аб адміністрацыйных правапарушэннях маюць права складаць упаўнаважаныя
на тое службовыя асобы:
органаўунутраных спраў (па артыкулах 9.4,17.1,23.48КоАП);
органаў,
якія ажыццяўляюць дзяржаўны нагляд у галіне прамысловай бяспекі і бяспекі
перавозкі небяспечных грузаў
(па артыкуле 23.48КоАП);
органаўдзяржаўнага пажарнага нагляду Міністэрства
па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь па артыкулах 23.48
(за правапарушэнні, здзейсненыя пры звароце
з лёгкаўзгаральнымі рэчывамі і піратэхнічнымі вырабамі) і 23.56КААП);
органаў і падраздзяленняў па надзвычайных сітуацыях (па артыкуле23.56КААП)».
Арганізацыя і правядзенне феерверка пры правядзенні масавых мерапрыемстваў ажыццяўляюцца на падставе рашэння кіраўніка мясцовага выканаўчага і распарадчага органа або ягонамесніка аб дазволе масавага мерапрыемства ў парадку, устаноўленым Законам Рэспублікі Беларусь ад 30 снежня 1997 года «Аб масавых мерапрыемствах у Рэспубліцы Беларусь» у рэдакцыі Закона Рэспублікі Беларусь ад 7 жніўня 2003 года.
У выпадках, не звязаных з масавымі мерапрыемствамі, феерверк праводзіцца на падставе пісьмовага дазволу кіраўніка арганізацыі (аб'екта), на тэрыторыі якой праводзіцца феерверк.
Выканаўца феерверка з прымяненнем піратэхнічных вырабаў IV і V класаў небяспекі павінен мець дазвол Дзяржпрамнагляду на права правядзення феерверкаў, выдадзены ў адпаведнасці з заканадаўствам.
Работы па падрыхтоўцы да феерверка ажыццяўляюцца ў адпаведнасці з планам мерапрыемстваў па забеспячэнні тэхнічнай бяспекі і проціпажарнай абароны, распрацаваным выканаўцам феерверка.
Да плана мерапрыемстваў прыкладаецца выкапіроўка (план-схема) месца правядзення феерверка.
Зацверджаны план мерапрыемстваў павінен знаходзіцца ў заказчыка і выканаўцы феерверка.
Забараняецца правядзенне феерверкаўмогілак і культавых збудаванняў, запаведнікаў, заказнікаў і нацыянальных паркаў, месцы паломніцтва.
Па завяршэнні падрыхтоўчых работ да паказу феерверка кіраўнік паказу абавязаны праверыць ступень выканання ахоўных мерапрыемстваў, адсутнасць у ахоўнай зоне старонніх і толькі пасля гэтага ў прызначаны час прыступіць да яго ажыццяўлення.
Пры правядзенні феерверка асабісты склад брыгады павінен знаходзіцца на адлегласці ад месца размяшчэння пускавых установак ва ўкрыцці.
Пасля заканчэння феерверка пускавая пляцоўка павінна быць старанна агледжана выканаўцамі і ачышчана ад нез'явіўшыхся вырабаў і элементаў.
На пускавой пляцоўцы супрацьпажарныя мерапрыемствы і ачапленне могуць быць спынены па ўказанні кіраўніка феерверка толькі пасля заканчэння феерверка і праверкі поўнай адсутнасці негарэлых вырабаў, элементаў, якія могуць стварыць магчымасць узнікнення пажару.
Пасля заканчэння феерверка з прымяненнем піратэхнічных вырабаў IV - V класа небяспекі складаецца акт (у трох экзэмплярах) аб яго правядзенні і наступствах, які падпісваюць кіраўнік паказу феерверка і прадстаўнік заказчыка, а пры неабходнасці іпредставители органаў унутраных спраў і тэрытарыяльнага органа МНС.
РЭКАМЕНДАЦЫІ ПА НАБЫЦЦІ ПІРАТЭХНІЧНЫХ ВЫРАБАЎ
Рэалізацыя піратэхнічных вырабаў І-ІІ класаў небяспекі (па класіфікацыі піратэхнічных вырабаў) дазволена ў крамах і павільёнах з гандлёвай залай, ІІІ класа – толькі ў спецыялізаваных крамах, аддзелах (секцыях) па продажы піратэхнічных вырабаў. Продаж піратэхнічных вырабаў асобам, што не дасягнулі 15 гадоў, у Рэспубліцы Беларусь строга забаронены.
Пры размяшчэнні піратэхнічных вырабаў у гандлёвай зале выкарыстоўваецца выкладка, пры якой пакупнік не мае прамога доступу да гэтых вырабаў. Захоўванне прадукцыі ў месцах продажу павінна ажыццяўляцца ў шафах, сейфах, выкананых з негаручых матэрыялаў.
З 15 лютага 2012 г. уступіў у сілу тэхнічны рэгламент Мытнага саюза «Аб бяспецы піратэхнічных вырабаў» (ТР ТС 006/2011), у адпаведнасці з якім піратэхнічныя вырабы падлягаюць абавязковаму пацвярджэнню адпаведнасці патрабаванням тэхнічнага рэгламенту ў форме дэкларавання адпаведнасці або сертыфікацыі.
Набываючы піратэхнічнае выраб, пакупнік мае права запатрабаваць ад прадаўца прад'яўленне сертыфіката адпаведнасці патрабаванням тэхнічнага рэгламенту Мытнага саюза «Аб бяспецы піратэхнічных вырабаў» (ТР МС 006/2011).
Не варта купляць петарды, ракеты, салюты з рук выпадковых прадаўцоў! Прадукцыя, якая не прайшла сертыфікацыю, уяўляе вялікую небяспеку.
Набываючы піратэхніку, абавязкова неабходна праверыць наяўнасць інструкцыі па ўжыванні, якая павінна быць на рускай або беларускай мове.
Варта ведаць, што на кожнае піратэхнічнае выраб павінны быць нанесены (або прыкладацца) маркіровачныя абазначэнні, якія змяшчаюць наступную інфармацыю:
клас небяспекі (І, ІІ, ІІІ);
найменне і месца знаходжання арганізацыі-вытворцы піратэхнічнага вырабу (пастаўшчыка і/або імпарцёра);
абазначэнне стандартаў або іншых дакументаў, у адпаведнасці з якімі выраблена піратэхнічнае выраб;
дата заканчэння тэрміну прыдатнасці;
пералік небяспечных фактараў і памеры небяспечнай зоны;
патрабаванні па бяспечным захоўванні і утылізацыі піратэхнічнага вырабу;
інфармацыя аб пацвярджэнні адпаведнасці піратэхнічнага вырабу патрабаванням тэхнічнага рэгламенту Мытнага саюза «Аб бяспецы піратэхнічных вырабаў» (ТР ТС 006/2011).
РЭКАМЕНДАЦЫІ ПА БЯСПЕЧНЫМ ВЫКАРЫСТАННІ ПІРАТЭХНІЧНЫХ ВЫРАБАЎ
Каб не стаць ахвярай няшчаснага выпадку, варта памятаць, што забараняецца прымяненне піратэхнічных вырабаў у будынках (збудаваннях), а на тэрыторыі баз адпачынку, дзіцячых аздараўленчых лагераў не дапускаецца ўладкоўваць феерверкі і карыстацца піратэхнічнымі вырабамі.
Пры запуску ракеты або феерверка на вуліцы неабходна выконваць элементарныя патрабаванні бяспекі, выкладзеныя ў інструкцыі па ўжыванні.
Асноўныя патрабаванні бяспечнага запуску піратэхнічнага вырабу:
размяшчайце выраб на роўнай паверхні, не бліжэй 30 м. ад людзей, будынкаў, дрэў, дарог;
вызваліце і распраўце запальнік;
абавязкова прыміце меры па недапушчэнні перакульвання вырабу падчас яго працы;
падпаліце канец гнёта з падветранага боку на адлегласці выцягнутай рукі (не нахіляючыся над вырабам) і неадкладна адыдзіце на бяспечную адлегласць спіной да вырабу.
Калі гнёт патух або прагарэў, а батарэя не пачала працаваць, варта:
1) вычакаць не менш за 15 хвілін;
2) падысці да батарэі і правесці агляд вырабы звонку, каб пераканацца ў адсутнасці тлеючых частак;
3) пасля поўнай упэўненасці ў адсутнасці тлеючых частак батарэю загарнуць ва ўпакоўку і вярнуць прадаўцу для далейшай утылізацыі, альбо знішчыць самому з бытавымі адходамі пасля вытрымкі ў вадзе не менш за 24 гадзіны.
Калі феерверк не атрымалася запусціць з першага разу, ніколі не спрабуйце паўтарыць гэту спробу яшчэ раз!
Не выкарыстоўвайце піратэхніку пры ветры больш за 15 м/с.
Адмоўцеся ад ідэі пераробкі і разборкі вырабы.
Не носіце піратэхніку ў кішэнях, не захоўвайце без укупоркі.
І самае галоўнае – не накіроўвайце ракеты і феерверкі на людзей!