Асноўныя правілы і патрабаванні бяспекі падчас навальніцы
Маланка — гэта магутны электрычны разрад, які валодае высокім напружаннем у некалькі мільёнаў вольт, сілай току ў сотні тысяч ампер і вельмі высокай тэмпературай, да 25 тысяч градусаў.
Мгновенный удар молнии может вызвать паралич, глубокую потерю сознания, остановку дыхания и сердца. При поражении молнией на теле пораженного остаются специфические ожоги в виде красноватых полос и ожогов с пузырями, прямое попадание молнии в человека часто заканчивается мгновенной смертью вследствие остановки сердца, тяжёлых повреждений внутренних органов, разрушения тканей и костей, поскольку молния в этом случае воздействует на человека подобно удару молота.
Каб не стаць ахвярай гэтага небяспечнага прыроднага з'явы, неабходна прытрымлівацца пэўных правілаў паводзінаў падчас навальніцы.
Найчасцей маланка б'е на адкрытых месцах або ў
адзінокае дрэва, радзей у памяшканні і яшчэ радзей у лесе, таму пры набліжэнні навальнічнага фронту трэба загадзя спыніцца і знайсці бяспечнае месца.У кватэры, доме, будынку: Калі падчас навальніцы вы знаходзіцеся дома, не падыходзьце блізка да электраправодкі, антэн, зачыніце вокны, выключыце тэлевізар, радыё і іншыя электрабытавыя прыборы і не дакранайцеся металічных прадметаў. У прыватным доме (дачы) асаблівую небяспеку падчас навальніцы уяўляе печ, якая топіцца, паколькі дым, які выходзіць з трубы, валодае высокай электраправоднасцю і можа прыцягнуць да сябе электрычны разрад. Па гэтай жа прычыне падчас навальніцы трэба тушыць вогнішча. У доме ліквідуйце скразнякі, шчыльна зачыніце вокны, коміны, адлучыце электрапрыборы ад крыніц харчавання, адключыце вонкавую антэну, не размяшчайцеся каля акна, печы, каміна, масіўных металічных прадметаў, на даху і на гарышчы.
На прыродзе: Адпачываючы на прыродзе да пачатку дажджу добра замацуйце палатку, усе металічныя прадметы: посуд, лапаты, пілы, молаток, мангал) складзіце за 15-20 м ад людзей, ляжце ў палатку і перачакайце навальніцу ў ёй. Калі палаткі няма, тады ізалюйцеся ад глебы. Пакладзіце пад сябе поліэтылен, галіны, камень. Сядзьце і згрупуйцеся, апусціўшы галаву на сагнутыя ў каленях ногі, ступні ног злучыце разам, накрыйцеся поліэтыленам, бо мокрае цела і адзенне павышаюць небяспеку паражэння маланкай.
У лесе: У лесе схавайцеся сярод невысокіх дрэў з густымі кронамі. Часцей за ўсё маланка б'е ў дубы, таполі, вяза, радзей у елку і сасну, зусім рэдка ў бярозы і клёны. Небяспечна падчас навальніцы знаходзіцца на ўзлесках, вялікіх палянах, у месцах, дзе цячэ вада. Паспрабуйце сустрэць навальніцу на паляне, не шукайце абароны пад кронамі высокіх або асобна стаячых дрэў, не прытуляйцеся да іх ствалоў, паколькі прамое траплянне маланкі ў дрэва можа разбіць яго на шчэпкі і траўмаваць людзей, якія стаяць побач. Не размяшчайцеся ля вогнішча: слуп гарачага паветра з'яўляецца добрым правадніком электрычнасці. Не лезьце на высокія дрэвы. У лесе найбольш бяспечным месцам будзе нізіна з масівам невысокіх дрэў. Нельга заставацца на паляне, асабліва паблізу адзінока стаячага дрэва.
На адкрытым месцы: На адкрытай мясцовасці, у стэпе, варта схавацца ад навальніцы ў сухіх ямах, канавах, ярах. Але калі яны пачнуць запаўняцца вадой, лепш іх пакінуць. Пры гэтым трэба памятаць, што пясчаная і каменная глеба бяспечней гліністай. Сачыце за тым, каб вы не апынуліся самай высокай кропкай у наваколлі, менавіта ў яе часцей за ўсё трапляе маланка. Не размяшчайцеся на ўзвышшах, ля металічных агароджаў, апор ліній электраперадач і пад правадамі, не хадзіце басанож, не хавайцеся ў стозе сена або саломы, у нежылых адзіночных бараках або хлявах, не паднімайце над галавой токаправодныя прадметы: лапаты, цяпкі, косы. Спыніце спартыўныя
гульні і рух, схавайцеся ў сховішча, не размяшчайцеся шчыльнай групай у патэнцыйна небяспечным месцы.
Каля вады: падчас навальніцы не купайцеся, не размяшчайцеся у непасрэднай блізкасці ад вадаёма, не плавайце на лодцы, не лавіце рыбу.
Калі вы знаходзіцеся на вадаёме і бачыце набліжэнне навальніцы — неадкладна пакіньце акваторыю, адыдзіце ад берага. Ні ў якім разе не спрабуйце схавацца ў прыбярэжных кустах. Калі ў пошуках сховішча вам неабходна перасекчы адкрытае прастору – не бегайце, ідзіце спакойным крокам. І адключыце пры гэтым сотавы тэлефон.
У транспарце: Калі навальніца заспела вас у аўтамабілі, не пакідайце яго, пры гэтым зачыніце вокны і апусціце антэну радыёпрымача. Спыніце рух і перачакайце непагадзь на абочыне або на аўтастаянцы, далей ад высокіх дрэў, не стайце на высокім месцы або ў адкрытым полі, перачакайце навальніцу ў салоне аўтамабіля, не запраўляйце машыну падчас непагадзі, не размяшчайцеся паміж машынамі або ў кузаве аўтамабіля, не сядзіце на металічных прадметах, не хавайцеся пад машыну, не трымайце ў руках металічныя прадметы.
А вось ровар і матацыкл могуць быць у гэты час патэнцыйна небяспечнымі. Іх трэба ўкласці на зямлю і адысці на адлегласць не менш за 30 метраў
На вуліцы: Калі вы на вуліцы, памятайце: у зоне навальніцы нельга бегаць і мітусіцца, зніміце з сябе ўсе металічныя ўпрыгажэнні (ланцужкі, кольцы, завушніцы), не набліжайцеся да ліній электраперадач або высокіх дрэў, не стайце побач з металічнай агароджай, сталёвымі трубамі, рэйкамі, а таксама паблізу іншых праваднікоў электрычнасці. Не набліжайцеся да сельскагаспадарчай тэхнікі і невялікіх транспартных сродкаў тыпу матацыклаў і ровараў.