Раз'ясненне заканадаўства пры выкарыстанні авіямадэляў і беспілотных лятальных апаратаў у Рэспубліцы Беларусь
У апошні час у грамадзян набывае папулярнасць выкарыстанне авіямадэляў і беспілотных лятальных апаратаў. Для таго, каб не ўзнікала праблем з законам, неабходна ведаць і выконваць патрабаванні заканадаўства пры арганізацыі і выкананні іх палётаў.
Так, забараняецца выкарыстанне авіямадэляў:
- у межах забароненых зон, без узгаднення з дзяржаўнымі органамі (арганізацыямі), у інтарэсах якіх устаноўлены такія зоны згодна з пералікам (з графічным пералікам можна азнаёміцца на сайце ДУП «Нацыянальнае кадастравае агенцтва» (http://map.nca.by/map.html);
- у выпадках, якія вызначаюцца Службай бяспекі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь у адпаведнасці з Законам Рэспублікі Беларусь «Аб дзяржаўнай ахове»;
- на вышыні, якая перавышае 100 метраў ад узроўню зямной (воднай) паверхні;
- агульнай масай больш за 0,5 кілаграма без адпаведнай маркіроўкі авіямадэлі, якая ажыццяўляецца ўладальнікам (нанясенне сімвалаў, літар, лічбаў з дапамогай гравіроўкі або з прымяненнем сродкаў, устойлівых да атмасферных уздзеянняў).
Акрамя таго, карыстальнік авіямадэлі абавязаны выконваць правілы яе эксплуатацыі і выконваць патрабаванні бяспекі, прадугледжаныя вытворцам, а таксама прымаць усе магчымыя меры (аж да спынення выкарыстання авіямадэлі) у выпадку ўзнікнення пагрозы прычынення шкоды жыццю і здароўю грамадзян, іх маёмасці і маёмасці юрыдычных асоб.
Найбольш шырока ў Рэспубліцы Беларусь выкарыстоўваюцца беспілотныя лятальныя апараты (БЛА), пад якімі, згодна з арт.1 Паветранага кодэкса Рэспублікі Беларусь, разумеюцца паветраныя судны, прызначаныя для выканання палётаў без экіпажа на борце.
Палет БЛА ажыццяўляецца па-за ўмовамі візуальнага кантакту з ім з дапамогай FPV-ачкоў, ноўтбука, планшэта, мабільнага тэлефона, іншай прылады.
У сілу патрабаванняў п.103 Авіяцыйных правіл палётаў у паветранай прасторы Рэспублікі Беларусь, зацверджаных пастановай Дзяржаўнага камітэта па авіяцыі Рэспублікі Беларусь і Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь №7/30 ад 01.06.2004, палёты БЛА над населенымі пунктамі, за выключэннем сельскіх, забаронены.
Для выканання афіцыйнага палёту БЛА яго ўладальнік абавязаны падаць план палёту або заяўку на выкарыстанне паветранай прасторы Рэспублікі Беларусь у цэнтр Адзінай сістэмы арганізацыі паветранага руху. Абавязковай умовай у выпадку выканання палёту з адначасовым ажыццяўленнем аэрафотаздымкі (фота-відэаздымкі на камеру, устаноўленую на БЛА) з'яўляецца наяўнасць у карыстальніка паветранай прасторы дазволу Генеральнага штаба Узброеных Сіл (ажыццяўляецца бясплатна шляхам падачы адпаведнай заявы).
Каардынаты небяспечных зон, у межах якіх дапускаюцца палёты БЛА, прыведзены ў пераліку небяспечных зон у паветранай прасторы Рэспублікі Беларусь (дадатак 2 да пастановы Мінабароны ад 09.11.2020 № 26). З графічным пералікам можна таксама азнаёміцца на сайце ДУП «Нацыянальнае кадастравае агенцтва» (http://map.nca.by/map.html).
Невыкананне ўстаноўленых норм пры арганізацыі і правядзенні палётаў авіямадэляў і БПЛА расцэньваецца як парушэнне правіл выкарыстання паветранай прасторы і цягне адміністрацыйную адказнасць па арт.18.35 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб адміністрацыйных правапарушэннях з накладаннем спагнання ў выглядзе папярэджання або штрафу да 20 базавых велічынь на фізічную асобу, альбо да 50 базавых велічынь на юрыдычную асобу. Адказнасць за паўторнае здзяйсненне такога ж правапарушэння на працягу года караецца штрафам у памеры ад 10 да 50 базавых велічынь на фізічную асобу альбо ад 20 да 100 базавых велічынь на юрыдычную асобу.
Акрамя таго, у залежнасці ад характару дзеянняў і наступіўшых наступстваў можа наступіць крымінальная адказнасць.
Адначасова звяртаецца ўвага, што дзеючае заканадаўства дазваляе ваеннаслужачым (супрацоўнікам) воінскіх фарміраванняў і органаў унутраных спраў, работнікам ваенізаванай аховы прымяняць спецыяльныя сродкі, зброю, баявую і спецыяльную тэхніку па спыненні палётаў беспілотных лятальных апаратаў (авіямадэляў), якія здзяйсняюцца ў парушэнне дзеючага заканадаўства.
Намеснік пракурора
Бешанковіцкага раёна
юрыст 1 класа В.В.Дойлідаў