📜 Памятка ўласніку гісторыка-культурнай каштоўнасці

Агульныя палажэнні

Патрабаванні заканадаўства, выкладзеныя ў Памятцы, абавязковыя да выканання ўсімі юрыдычнымі, фізічнымі асобамі і індывідуальнымі прадпрымальнікамі – уласнікамі (арандатарамі) будынкаў і збудаванняў, якія з'яўляюцца гісторыка-культурнымі каштоўнасцямі, іх састаўных частак (кватэр, ізаляваных памяшканняў і г.д.)

Усе ўласнікі гісторыка-культурных каштоўнасцей абавязаны выконваць наступныя патрабаванні:

1. Заключэнне ахоўнага абавязацельства

З уласнікам (карыстальнікам) кожнай гісторыка-культурнай каштоўнасці, а таксама яе састаўных частак (кватэр, ізаляваных памяшканняў і г.д.) заключаецца ахоўнае абавязацельства. У ім адлюстроўваюцца асноўныя патрабаванні заканадаўства па забеспячэнні захавання аб'екта, а таксама індывідуальныя ўмовы яго ўтрымання і выкарыстання, іншыя абмежаванні дзейнасці ўладальнікаў.

Ахоўнае абавязацельства складаецца па форме, зацверджанай Міністэрствам культуры Рэспублікі Беларусь, і ўваходзіць у пакет дакументаў пры афармленні завяшчанняў, дагавораў куплі-продажу, дарэння, прыватызацыі і іншых здзелках з нерухомасцю.

⚠️ Тэрміны і наступствы парушэння

Ахоўнае абавязацельства (два экзэмпляры) падпісваецца ў гарадскім або раённым выканаўчым камітэце (аддзеле культуры або аддзеле ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі) уласнікам (карыстальнікам) на працягу месяца з моманту надыходу права ўласнасці.

Невыкананне дадзенай умовы можа пацягнуць за сабой прызнанне здзелкі з нерухомасцю несапраўднай па іску мясцовага выканаўчага і распарадчага органа, а таксама з'яўляецца падставай для канфіскацыі зямельнага ўчастка (частка 2 арт. 75 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб культуры).

З мэтай недапушчэння надыходу неспрыяльных наступстваў рэкамендуем пры парушэнні названых тэрмінаў неадкладна звяртацца ў гарадскія і раённыя выканаўчыя камітэты для ўстаранення наяўных парушэнняў заканадаўства і падпісання ахоўных абавязацельстваў.

2. Устаноўка ахоўнай дошкі

Уласнік абавязаны ўсталяваць за свой кошт на нерухомай гісторыка-культурнай каштоўнасці ахоўную дошку ўстаноўленага ўзору.

Парадак размяшчэння ахоўнай дошкі вызначаны ў частцы 5 арт. 104 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб культуры.

Заўвага: Калі на гісторыка-культурнай каштоўнасці ахоўная дошка была ўстаноўлена да прыняцця новага ўзору (гэта значыць мае дзяржаўны герб Рэспублікі Беларусь), яна можа быць захавана без унясення змяненняў.

3. Выраб пашпарта

Неабходна забяспечыць выраб пашпарта гісторыка-культурнай каштоўнасці (арт. 100 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб культуры).

Пашпарт вырабляецца за кошт уласніка (карыстальніка) у трох экзэмплярах (для ўласніка, гаррайвыканкама і Міністэрства культуры) музеямі, навуковымі і праектнымі арганізацыямі, у штаце якіх ёсць спецыялісты па ахове гісторыка-культурнай спадчыны з вопытам работы ў гэтай сферы не менш за два гады. Узор пашпарта зацверджаны Міністэрствам культуры.

⚖️ Адміністрацыйная адказнасць

Невыкананне патрабаванняў па падпісанні ахоўных абавязацельстваў, выкананні іх патрабаванняў, уключаючы ўстаноўку ахоўнай дошкі і забеспячэнне вырабу пашпарта цягне адміністрацыйную адказнасць (арт. 20.1 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб адміністрацыйных правапарушэннях):

  • накладанне штрафу ў памеры да васьмі базавых велічынь (для фізічных асоб);
  • на індывідуальнага прадпрымальніка – да дваццаці пяці базавых велічынь;
  • на юрыдычную асобу – да пяцідзесяці базавых велічынь.

4. Праект зон аховы

Уласнік абавязаны забяспечыць распрацоўку праекта зон аховы гісторыка-культурнай каштоўнасці.

Без распрацаваных праектаў зон аховы забараняецца распрацоўка горадабудаўнічай, землеўпарадкавальнай і іншай праектнай дакументацыі.

Для размешчаных побач гісторыка-культурных каштоўнасцей могуць устанаўлівацца адзіныя зоны аховы. У прыватнасці, праекты зон аховы гістарычных цэнтраў Віцебска і Полацка ўключаюць усе аб'екты спадчыны, размешчаныя на іх тэрыторыі.

5. Забеспячэнне захаванасці і дазволы на работы

Уласнік абавязаны забяспечыць захаванасць гісторыка-культурнай каштоўнасці.

Работы на аб'ектах гісторыка-культурнай спадчыны, у т.л. распрацоўка праектна-каштарыснай дакументацыі, могуць выконвацца толькі пры наяўнасці ў заказчыка работ дазволаў Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь.

Работы павінны выконвацца пад кіраўніцтвам асоб, якія маюць пасведчанне на кіраўніцтва распрацоўкай навукова-праектнай дакументацыі на выкананне рамонтна-рэстаўрацыйных работ на матэрыяльных гісторыка-культурных каштоўнасцях.