З 1 ліпеня банкі пачнуць фарміраваць «лічбавы адбітак» прылад. Каментарый начальніка ЦБУ №203 Вольгі Нявельскай
17 чэрвеня 2026
З 1 ліпеня банкі пачнуць фарміраваць «лічбавы адбітак» прылад. Каментарый начальніка ЦБУ №203 Вольгі Невельскай
З 1 ліпеня 2026 года ў Беларусі ўступаюць у сілу новыя стандарты фінансавых паслуг. Адгэтуль усе банкі абавязаны фарміраваць так званы «лічбавы адбітак» прылады кліента, адным з параметраў якога з'яўляецца геалакацыя. Гэтыя меры накіраваны на абарону сродкаў грамадзян ад кіберзлачынцаў, аднак выклікаюць нямала пытанняў у карыстальнікаў. Як будуць захоўвацца персанальныя даныя, ці чакаць абмежаванняў пры паездках за мяжу і што рабіць тым, хто не гатовы прадастаўляць параметры сваёй прылады? На гэтыя і іншыя пытанні ў інтэрв'ю нашай газеце адказала начальнік ЦБУ №203 ААТ «АСБ Беларусбанк» Вольга Невельская.
?— Вольга Уладзіміраўна, што менавіта зменіцца для радавых карыстальнікаў дыстанцыйнага банкаўскага абслугоўвання з 1 ліпеня?
— Пры ўваходзе ў сістэму дыстанцыйнага банкаўскага абслугоўвання і пры яе выкарыстанні банкі пачнуць збіраць пэўныя параметры прылад для фарміравання «лічбавага адбітка». Гэта абавязковае патрабаванне новых стандартаў, мэта якіх — цэнтралізаваная барацьба з кіберзлачыннасцю і абарона грашовых сродкаў кліентаў.
?— Адным з абавязковых параметраў названа геалакацыя. Гэта і выклікае пэўнае непакой людзей. Як банк гарантуе яе захаванасць?
— Нагода для хваляванняў адсутнічае. Параметр геалакацыі захоўваецца ў зашыфраваным выглядзе. Банк не перадае яго трэцім асобам. Выключэнне прадугледжана толькі для выпадкаў выяўлення махлярскай аперацыі — тады «лічбавы адбітак» (уключаючы геалакацыю) павінен быць перададзены ў Нацыянальны банк. Гэта прамое патрабаванне стандарту. Хачу падкрэсліць: дадзены параметр з'яўляецца толькі адным са шматлікіх, якія аналізуюцца ў сукупнасці.
?— Ці будуць праблемы з доступам да банкаўскай праграмы ў кліентаў, якія выязджаюць за мяжу?
— Не, ніякіх абмежаванняў не будзе. Калі кліент, напрыклад, выкарыстоўваў мабільную праграму на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь, а затым выехаў за мяжу, уваход з таго ж самага прылады будзе дазволены. У «лічбавым адбітку» ў дадзенай сітуацыі зменіцца толькі параметр геалакацыі. Сістэма расцаніць гэта як штатную сітуацыю.
А вось калі зламыснік паспрабуе ўвайсці ў ваш уліковы запіс з незнаёмай прылады і з неўласцівага для вас рэгіёна, сістэма ўбачыць анамалію і адмовіць у доступе. Менавіта ў гэтым і заключаецца абарона.
?— Вольга Уладзіміраўна, што трэба зрабіць карыстальнікам 1 ліпеня і пасля? Ці патрабуецца нейкая папярэдняя падрыхтоўка?
— Ніякіх асаблівых дзеянняў не спатрэбіцца. Пры першым уваходзе ў каналы дыстанцыйнага банкаўскага абслугоўвання сістэма сама прапануе прадаставіць неабходныя дазволы. Дастаткова проста прытрымлівацца інструкцый на экране.
?— А калі кліент па нейкіх прычынах не хоча ці не можа прадастаўляць параметры сваёй прылады?
— У такім выпадку кліент захоўвае магчымасць карыстацца ўсімі банкаўскімі прадуктамі ў поўным аб'ёме. Аднак будзе адно абмежаванне: доступ да іх праз каналы дыстанцыйнага банкаўскага абслугоўвання стане недаступны. Усе астатнія паслугі (напрыклад, праз аддзяленне банка ці банкаматы) прадастаўляюцца без якіх-небудзь змен.
"Зара"