Увазе наймальнікаў
З 1 студзеня 2025 г. уступіў у сілу Закон Рэспублікі Беларусь ад 11 кастрычніка 2024 г. № 36-З «Аб змяненні законаў па пытаннях занятасці насельніцтва». Наймальнікі абавязаны размяшчаць звесткі аб наяўнасці свабодных працоўных месцаў (вакансій) на партале дзяржаўнай службы занятасці gsz.gov.by на працягу 5 рабочых дзён з дня іх утварэння (артыкул 35). Наймальнікі са спісачнай колькасцю работнікаў не больш за 5 чалавек маюць права прадастаўляць звесткі ў орган па працы, занятасці і сацыяльнай абароне ў пісьмовым выглядзе. Дзеянне Дэкрэта Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 26 лістапада 2006 г. № 18 «Аб дадатковых мерах па дзяржаўнай абароне дзяцей у неспрыяльных сем'ях» спынена. Праца з асобамі, абавязанымі кампенсаваць расходы на ўтрыманне дзяцей, якія знаходзяцца на дзяржаўным забеспячэнні, праводзіцца ў адпаведнасці з артыкуламі 31, 32 новага Закона. Вядзенне наймальнікамі электроннага табеля ўліку рабочага часу абавязаных асоб з 1 студзеня 2025 г. спынена. Інфармацыю аб кожным выпадку ўчынення абавязанымі асобамі прагулаў без уважлівай прычыны неабходна накіроўваць у аддзелы ўнутраных спраў па месцы жыхарства названых асоб.
Захаванне заканадаўства аб занятасці!
У адпаведнасці з артыкулам 10.11 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб адміністрацыйных правапарушэннях ад 6 студзеня 2021 года № 91-З непаведамленне органаў па працы, занятасці і сацыяльнай абароне, несвоечасовае або не ў поўным аб'ёме паведамленне гэтых органаў упаўнаважанай службовай асобай наймальніка аб маючым адбыцца вызваленні работнікаў у сувязі з ліквідацыяй юрыдычнай асобы, спыненнем дзейнасці індывідуальнага прадпрымальніка або скарачэннем колькасці (штату) работнікаў альбо аб наяўнасці свабодных працоўных месцаў (вакансій) – цягнуць накладанне штрафу ў памеры ад пяці да пятнаццаці базавых велічынь.
Неабгрунтаваная адмова службовай асобы ў прыёме на працу грамадзяніна, накіраванага ўпраўленнем па працы, занятасці і сацыяльнай абароне ў лік броні, выпускніка дзяржаўнай установы прафесійна-тэхнічнай, сярэдняй спецыяльнай або вышэйшай адукацыі, накіраванага на працу ў адпаведнасці з заяўкай гэтага наймальніка або дагаворам паміж установай адукацыі і гэтым наймальнікам, а роўна адмова наймальніка ў прыёме на працу іншай асобы, заключэнне працоўнага дагавора з якой з'яўляецца абавязковым, цягнуць накладанне штрафу ў памеры ад 20 да 50 базавых велічынь (частка 1 артыкула 10.12. КаАП).
Аб прыцягненні замежнай рабочай сілы
Актуальную інфармацыю аб наяўных вакансіях, у тым ліку на прадпрыемствах і ў арганізацыях Віцебскай вобласці можна атрымаць на сайце Дзяржаўнай службы занятасці Рэспублікі Беларусь.
Інфармацыя абнаўляецца штодзённа, забяспечваецца шырокі доступ да інфармацыі як грамадзян Рэспублікі Беларусь, так і грамадзян іншых дзяржаў. Акрамя таго, на сайце можна атрымаць інфармацыю аб вакансіях у сельскай гаспадарцы, у тым ліку з прадастаўленнем жылля.
У мэтах прыцягнення замежнай рабочай сілы Законам аб знешняй працоўнай міграцыі ў рэдакцыі Закона Рэспублікі Беларусь ад 30 снежня 2022 г. № 233-З з 1 ліпеня 2023 г. прадугледжана:
скасаванне нормы, якая абавязвае наймальніка атрымліваць дазвол (да 1 ліпеня 2023 г. для выкарыстання працы замежнікаў у колькасці, якая перавышае дзесяць чалавек, наймальнік павінен быў атрымаць дазвол);
паведамляльны прынцып (23.08.2025 года ўступіў у законную сілу Указ «Аб павышэнні ролі наймальніка ў галіне знешняй працоўнай міграцыі» №202 (далей – Указ), за выключэннем асобнага палажэння. Пунктам 4 Указа выступае абавязак наймальніка накіроўваць паведамленне аб заключэнні (прадаўжэнні, спыненні) працоўнага дагавора з замежнікамі ў анлайн-фармаце праз сістэму «Е-Паслуга». Дадзенае палажэнне ўступіла ў законную сілу з 01.01.2026 года. Раней наймальнікі былі абавязаны падаваць паведамленне з дапамогай паштовай сувязі або шляхам асабістай падачы ў міграцыйны орган (да 1 ліпеня 2023 г. – атрыманне спецыяльнага дазволу).
Паведамляльны прынцып распаўсюджваецца пры працаўладкаванні замежнікаў па прафесіях рабочых (пасадах служачых), якія прыцягваюцца без уліку абмежаванняў па абароне нацыянальнага рынку працы.
Пастановай Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь ад 10 кастрычніка 2025 г. №115 вызначаны пералік прафесій рабочых (пасад служачых), на якія прыцягваюцца замежныя грамадзяне або асобы без грамадзянства, якія не маюць дазволу на пастаяннае пражыванне ў Рэспубліцы Беларусь, без уліку абмежаванняў па абароне нацыянальнага рынку працы, на 2026 год.
Пералік
Пастановай Урада ад 13 лютага 2025 г. № 91 вызначаны парадак устанаўлення наймальнікам квот для прыёму на работу інвалідаў.
Заўвага. Квота – колькасць рабочых месцаў у працэнтах ад спісачнай колькасці работнікаў, устаноўленая Мінскім гарадскім выканаўчым камітэтам, гарадскімі (гарадоў абласнога падпарадкавання), раённымі выканаўчымі камітэтамі, якую наймальнік абавязаны выдзеліць і (або) стварыць для працаўладкавання і занятасці інвалідаў.
Квота ўстанаўліваецца! Наймальнікам усіх форм уласнасці, пры спісачнай колькасці работнікаў ад 100 чалавек і больш.
Квота не ўстанаўліваецца:
- грамадскім аб'яднанням інвалідаў, іх арганізацыйным структурам і ўтвораным імі камерцыйным арганізацыям,
некамерцыйным арганізацыям,
- бюджэтным арганізацыям і іншым арганізацыям, якія атрымліваюць субсідыі, работнікі якіх прыраўнаваны па аплаце працы да работнікаў бюджэтных арганізацый.
Рашэнні па колькасці квот на чарговы год для канкрэтнага наймальніка прымаюцца мясцовымі органамі ўлады штогод не пазней за 31 снежня бягучага каляндарнага года.
Увага! Квоты для прыёму на работу інвалідаў на 2025 год устанаўліваюцца не пазней за 1 красавіка 2025 г.
Памер квоты - не больш за тры працэнты ад спісачнай колькасці работнікаў арганізацыі
Квота ўстанаўліваецца з улікам:
- прапаноў наймальнікаў аб магчымасці выдзялення і (або) стварэння працоўных месцаў для працаўладкавання інвалідаў у лік квоты
- колькасці інвалідаў, якія пражываюць на тэрыторыі адпаведнай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі і маюць прафесійныя і працоўныя рэкамендацыі;
- колькасці інвалідаў, якія знаходзяцца ў працоўных адносінах;
- колькасці інвалідаў, зарэгістраваных беспрацоўнымі або якія звярнуліся па пытаннях працаўладкавання;
- інфармацыі ўстаноў адукацыі, якія рэалізуюць адукацыйныя праграмы прафесійна-тэхнічнай, сярэдняй спецыяльнай і вышэйшай адукацыі, аб колькасці інвалідаў, якія навучаюцца на выпускных курсах;
- патрэбнасці інвалідаў у ажыццяўленні працоўнай дзейнасці;
- магчымасці працаўладкавання інвалідаў на свабодныя працоўныя месцы (вакансіі), размешчаныя ў Агульнарэспубліканскім банку вакансій
Пры вылічэнні квоты ў спісачную колькасць работнікаў не ўключаюцца работнікі, умовы працы якіх аднесены да шкодных і (або небяспечных) умоў працы па выніках атэстацыі працоўных месцаў па ўмовах працы.
Буйным наймальнікам, якія маюць разгалінаваную сетку структурных падраздзяленняў па краіне, прадастаўлена права самастойна размяркоўваць устаноўленую квоту паміж адасобленымі падраздзяленнямі.
Пры працаўладкаванні аднаго інваліда I групы выкананне квоты будзе лічыцца выкананым у памеры, кратным тром працоўным месцам для працаўладкавання інвалідаў, інваліда II групы – двум працоўным месцам.
Устаноўленая квота можа быць зменена з улікам хадайніцтваў, якія паступілі ад наймальнікаў, аб надыходзе аб'ектыўных умоў (прычын) немагчымасці выканання квоты.
Працаўладкаванне інвалідаў у лік устаноўленай квоты можа ажыццяўляцца наймальнікамі на падставе як прамога звароту інвалідаў да іх, так і па накіраванні органаў па працы, занятасці і сацыяльнай абароне.
Квота будзе лічыцца выкананай у выпадках, калі працоўныя адносіны аформлены ва ўстаноўленым парадку з інвалідамі, колькасць якіх не меншая за ўстаноўленую наймальніку колькасць працоўных месцаў у межах квоты. У залік квоты ўлічваюцца таксама інваліды, якія знаходзіліся ў працоўных адносінах з наймальнікам да прыняцця рашэння мясцовым органам улады.