Сусветны дзень правоў спажыўцоў, які штогод праводзіцца 15 сакавіка, у 2022 годзе пройдзе пад дэвізам «Справядлівыя лічбавыя фінансавыя паслугі».
Сусветны дзень правоў спажыўцоў быў устаноўлены 15 сакавіка 1983 года, праз дваццаць гадоў пасля гістарычнай прамовы Прэзідэнта ЗША Джона Ф. Кенэдзі.
З 2000 года ў нашай краіне на дзяржаўным узроўні заснаваны Дзень правоў спажыўцоў – 15 сакавіка. Дзень правоў спажыўцоў супадае яшчэ з адным дзяржаўным святам у Беларусі – Днём Канстытуцыі.
Сусветная арганізацыя спажыўцоў (Consumers International), членам якой з'яўляецца грамадскае аб'яднанне «Беларускае таварыства абароны спажыўцоў», прадставіла тэму Сусветнага дня правоў спажыўцоў: «Справядлівыя лічбавыя фінансавыя паслугі». У 2022 годзе спажывецкія арганізацыі па ўсім свеце накіруюць свае намаганні на абарону спажыўцоў лічбавых фінансавых паслуг. З 14 па 18 сакавіка таксама пройдзе Форум Сусветнай арганізацыі спажыўцоў «Справядлівыя лічбавыя фінансавыя паслугі» (Fair Digital Finance Forum). У форуме прыме ўдзел Міжнародная канфедэрацыя таварыстваў спажыўцоў (КонфОП), членам якой таксама з'яўляецца Беларускае таварыства абароны спажыўцоў.
Кожны год 15 сакавіка спажывецкі рух адзначае Сусветны дзень правоў спажыўцоў, павышаючы глабальную дасведчанасць аб праблемах спажыўцоў і спосабах абараніць іх правы. У 2022 годзе ўвага спажывецкіх арганізацый накіравана на лічбавыя фінансавыя паслугі. Спажывецкі рух будзе праводзіць кампаніі і даследаванні з мэтай развіцця лічбавых фінансавых паслуг, якія будуць інклюзіўнымі, бяспечнымі, справядлівымі, устойлівымі і якія будуць трымаць даныя карыстальнікаў пад абаронай.
Ва ўмовах хутка зменлівага рынку Сусветны дзень абароны правоў спажыўцоў дасць імпульс першаму глабальнаму абмеркаванню лічбавых фінансавых паслуг, асноўны фокус якога – паляпшэнне становішча спажыўцоў.
Лічбавыя тэхналогіі кардынальна змяняюць звыклыя рынкі плацяжоў, крэдытавання, страхавання, становячыся ключавым фактарам для спажыўцоў фінансавых паслуг. За нядоўгія гады паўсюднага распаўсюджвання лічбавыя фінансавыя паслугі і фінансавыя тэхналогіі прывялі да значных змяненняў ва ўсім свеце:
Чакаецца, што да 2024 года колькасць спажыўцоў лічбавых банкаўскіх паслуг перавысіць 3,6 мільярда чалавек. (Juniper Research, 2020).
У краінах, што развіваюцца, доля ўладальнікаў рахункаў, якія адпраўляюць і атрымліваюць плацяжы ў лічбавым фармаце, вырасла з 57% у 2014 годзе да 70% у 2017 годзе (Findex 2017).
39% кампаній надаюць укараненню фінтеха першачарговае значэнне – гэта падкрэслівае сусветны попыт на больш інавацыйны фінансавы ландшафт (JDSpura, 2020).
Аднак распаўсюджванне лічбавых фінансавых паслуг прывяло да з'яўлення новых рызык для спажыўцоў і ўзмацнення традыцыйных рызык. Акрамя таго, абвастрылася праблема доступу – уразлівыя групы насельніцтва займаюць яшчэ больш няўстойлівае становішча ў грамадстве, у якім усё больш выкарыстоўваюцца безнаяўныя грошы.
Існуюць пераканаўчыя доказы таго, што гэтыя рызыкі ўзраслі ў апошнія гады, а крызісы, такія як пандэмія COVID-19, толькі іх узмацнілі. Забеспячэнне ўсіх спажыўцоў справядлівымі лічбавымі фінансавымі паслугамі патрабуе глабальнага і скаардынаванага падыходу. У прыватнасці, хутка развіваецца і складаны характар лічбавых фінансавых паслуг дэманструе неабходнасць прымяняць інавацыйныя падыходы да рэгулявання.
Цяпер як ніколі важна выпрацаваць сумесны падыход да таго, якімі характарыстыкамі валодаюць справядлівыя фінансавыя паслугі ў лічбавым свеце, і якую ролю фінансавыя паслугі, арыентаваныя на спажыўца, могуць адыгрываць у вырашэнні такіх глабальных задач, як устойлівае развіццё. 2022 год стане вырашальным момантам для пераменаў у сувязі з маючымі адбыцца падзеямі, такімі як перагляд Высокіх прынцыпаў абароны правоў спажыўцоў фінансавых паслуг G20/АЭСР.