Кожны работнік мае права на своечасовую і ў поўным аб'ёме выплату заработнай платы за выкананую працу ў залежнасці ад яе складанасці, колькасці, якасці, умоў працы і кваліфікацыі работніка з улікам фактычна адпрацаванага часу, а таксама за перыяды, якія ўключаюцца ў рабочы час. Зарплата «у канверце» - гэта тая частка заработнай платы, якая не прапісана ў працоўным дагаворы і з якой працадаўца не выплачвае абавязковыя страхавыя ўзносы ў бюджэт дзяржаўнага пазабюджэтнага фонду сацыяльнай абароны насельніцтва Рэспублікі Беларусь (далей - бюджэт фонду).

У чым падвох такой аплаты працы?

Як наймальнікі, так і атрымальнікі такой зарплаты прычыняюць шкоду не толькі дзяржаве, але і самім работнікам. Атрымальнікі заработнай платы «у канверце», з якой не выплачаны абавязковыя страхавыя ўзносы ў бюджэт фонду, губляюць пэўныя сацыяльныя гарантыі: дапамогі па часовай непрацаздольнасці і па цяжарнасці і родах, скарачэнне страхавога стажу работніка, памяншэнне памеру пенсіі ў наступным і іншыя сацыяльныя выплаты, якія разлічваюцца з заработнай платы, адлюстраванай у бухгалтарскім уліку арганізацыі. Акрамя таго, такія факты неспрыяльна адбіваюцца на крэдытнай гісторыі грамадзяніна.

Не згаджайцеся на зарплату «у канверце», адстойвайце свае правы на сацыяльную абарону.

Выплачваючы абавязковыя страхавыя ўзносы ў бюджэт фонду з афіцыйных сум заработнай платы, работнік можа разлічваць, што не толькі ў будучыні, але ўжо і ў цяперашні час ён будзе сацыяльна абаронены.

У Рэспубліцы Беларусь дзейнічае салідарная сістэма дзяржаўнага сацыяльнага страхавання. Яе галоўны прынцып – узаемадапамога пакаленняў. Гэта азначае, што адлічэнні, якія робяцца ў бюджэт фонду з афіцыйнай зарплаты працуючых грамадзян, ідуць на пенсіі старэйшаму пакаленню.

З 2021 года ўзмоцнена адказнасць наймальнікаў за выплату зарплаты «у канверце», артыкулам 243-3 Крымінальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь уведзена крымінальная адказнасць за ўхіленне ад выплаты абавязковых страхавых узносаў. Крымінальная адказнасць прадугледжана выключна за даказаныя наўмысныя дзеянні, звязаныя з нявыплатай абавязковых страхавых узносаў, узносаў на прафесійнае пенсійнае страхаванне, пры ўмове, што сума нявыплачаных плацяжоў перавышае буйны памер – 2,5 тыс. базавых. Акрамя таго, пры ўстанаўленні фактаў выплаты заработнай платы ў канверце, парушэння тэрмінаў выплаты узносаў у бюджэт фонду ў суме больш за 20 БВ, прадугледжана адміністрацыйная адказнасць артыкулам 12.15 Кодэкса аб адміністрацыйных правапарушэннях.

Нягледзячы на праводзімую дзяржаўнымі органамі актыўную працу па прадухіленні выплат заработнай платы «у канверце», клапаціцца аб уласным страхавым стажы трэба кожнаму грамадзяніну.

Улічваючы нормы Закона Рэспублікі Беларусь ад 07.05.2021 № 99-З «Аб абароне персанальных даных» і ў адпаведнасці з дзеючым «Парадам прадастаўлення інфармацыі застрахаванай асобе і страхавальніку», зацверджаным пастановай праўлення Фонду сацыяльнай абароны насельніцтва Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь 29.12.2009 №18 (са змяненнямі і дапаўненнямі), за інфармацыяй, якая змяшчаецца ў індывідуальным асабовым рахунку (далей – ІАР), застрахаваная асоба мае права асабіста звярнуцца ў любы тэрытарыяльны орган Фонду. Адрасы тэрытарыяльных органаў Фонду можна даведацца на сайце Фонду сацыяльнай абароны насельніцтва (http://www.ssf.goy.by/).

Пры асабістым звароце за інфармацыяй неабходна прад'явіць у орган Фонду страхавое пасведчанне дзяржаўнага сацыяльнага страхавання і дакумент, які сведчыць асобу, або дакумент для выезду за мяжу, а таксама запоўніць заяву ўстаноўленага ўзору.

Акрамя таго, з 01.02.2023 выпіску з ІЛС на свой e-mail можна атрымаць, зарэгістраваўшыся ў мабільным дадатку Фонду. Дадатак створаны ў дапамогу грамадзянам для атрымання імі інфармацыі аб сваіх персанальных даных: аб працоўнай дзейнасці, звестак аб страхавым стажы, аб сумах заработнай платы і выплачаных працадаўцамі сумах страхавых узносаў. Гэта выдатная магчымасць хутка атрымаць дакладную інфармацыю са свайго індывідуальнага асабовага рахунку, прааналізаваць іх і зрабіць выснову аб законнасці дзеянняў свайго працадаўцы.

Бешанковіцкі раённы сектор

Віцебскага абласнога ўпраўлення Фонду